Handontsmetting met of zonder alcohol: wat kiest u?

Een alcoholhoudend handontsmettingsmiddel is de aanbevolen keuze voor routinematige handontsmetting in de zorg, zolang de handen niet zichtbaar vuil zijn. Een alcoholvrij product kan een alternatief zijn, als de aangetoonde werking en de toegelaten toepassing aansluiten bij uw behoeften. Niet alleen de werkzame stof telt: ook de samenstelling, de contacttijd en het correcte gebruik bepalen de doeltreffendheid.

Waarop moet u letten bij de keuze voor uw bedrijf, school, winkel of zorginstelling?

Handen wassen of ontsmetten?

Handen wassen en ontsmetten zijn niet in elke situatie onderling uitwisselbaar. Water en zeep verwijderen vuil en micro-organismen. Handontsmettingsmiddelen doden of inactiveren bepaalde micro-organismen, maar verwijderen geen zichtbaar vuil.

Was uw handen wanneer ze zichtbaar vuil zijn, na een toiletbezoek en voor het eten. Grondig afdrogen hoort daar altijd bij. Handontsmetting kan een aanvulling zijn wanneer water en zeep niet beschikbaar zijn, maar vervangt de wasvoorzieningen niet.

In de zorg gelden specifieke richtlijnen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beveelt alcoholhoudende handontsmetting aan voor routinematig gebruik op niet-zichtbaar bevuilde handen. Volg daarbij altijd het infectiepreventieprotocol van uw instelling.

Handontsmetting met alcohol: voordelen en aandachtspunten

Alcoholhoudende producten bevatten doorgaans ethanol, isopropanol of een combinatie van alcoholen. Een geschikte formulering werkt snel tegen veel micro-organismen en is zonder water te gebruiken.

Kijk verder dan het alcoholpercentage

Een hoger alcoholpercentage maakt een product niet automatisch beter. Ook de andere ingrediënten, de dosering en de contacttijd beïnvloeden de werking. Beoordeel daarom het geteste en toegelaten eindproduct. Werking tegen bacteriën betekent bijvoorbeeld niet automatisch werking tegen alle virussen.

Let op huidverdraagzaamheid en veiligheid

Alcoholhoudende handontsmetting is niet automatisch slechter voor de huid. Volgens de WHO kunnen goed samengestelde producten met huidverzorgende bestanddelen beter worden verdragen dan herhaald wassen met water en zeep. Alcohol kan wel prikken op beschadigde huid.

Houd daarnaast rekening met ontvlambaarheid. Volg de opslagvoorschriften, vermijd ontstekingsbronnen en laat de handen volledig drogen. Plaats dispensers en navulverpakkingen veilig, zeker waar kinderen aanwezig zijn.

Alcoholvrije handontsmetting: een geschikt alternatief?

Alcoholvrije handontsmettingsmiddelen gebruiken andere werkzame stoffen. Ze kunnen een alternatief zijn, maar ‘alcoholvrij’ betekent niet automatisch even doeltreffend, huidvriendelijker of veiliger.

Controleer of het specifieke product:

• In België is toegelaten voor handontsmetting.

• Aantoonbaar werkt tegen de relevante micro-organismen.

• Geschikt is voor de gebruikers en de beoogde toepassing.

• Past binnen uw hygiëneprocedures.

Ook claims over langdurige bescherming vragen onderbouwing. Een eventuele resterende werking betekent niet dat de handen beschermd blijven tegen elke nieuwe besmetting. Op de aangewezen momenten opnieuw handhygiëne toepassen blijft noodzakelijk.

Waarop moet u letten in België?

Controleer vóór aankoop of het product in België is toegelaten voor de bedoelde toepassing. Een buitenlandse toelating volstaat niet automatisch.

Raadpleeg de officiële lijst van toegelaten biociden van de FOD Volksgezondheid. Handontsmettingsmiddelen vallen onder producttype 1, of PT1. Een ontsmettingsmiddel voor oppervlakken is niet zomaar geschikt voor de handen.

Controleer op het etiket ook het werkingsspectrum, de dosering, de contacttijd en de veiligheidsvoorschriften. Europese werkzaamheidstesten ondersteunen de beoordeling, maar vervangen de vereiste toelating niet.

Welke keuze past bij uw organisatie?

• Zorginstellingen: gebruik voor routinematige handontsmetting een geschikt alcoholhoudend product volgens het infectiepreventieprotocol.

• Voedingsbedrijven, horeca en farma: stem het product af op uw veiligheids- en hygiëneprocedures. Ontsmetting vervangt geen verplichte wasbeurt.

• Kantoren, winkels en scholen: voorzie eerst goed uitgeruste wasgelegenheden. Kies waar nodig aanvullende handontsmetting die geschikt is voor de gebruikers. Alcoholvrij is op zichzelf geen bewijs dat een product geschikt is voor kinderen.

Correct gebruik bepaalt het resultaat

Gebruik de voorgeschreven hoeveelheid, verdeel het product over alle handoppervlakken en respecteer de contacttijd. Vergeet de duimen, vingertoppen en ruimtes tussen de vingers niet. Laat producten zonder naspoelen volledig drogen en verdun of meng ze nooit.

De beste keuze hangt dus niet alleen af van alcohol of alcoholvrij. Doorslaggevend zijn de toegelaten toepassing, de aangetoonde werking en correct gebruik binnen uw organisatie.

Wilt u weten welke handhygiëneoplossing bij uw bedrijf of instelling past? Vraag Initial om advies over geschikte producten en dispensers.

Gebruik biociden veilig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.