Handhygiëne: eerste verdedigingslinie tegen virussen en bacteriën

Is het alweer zover? In België luiden de eerste herfstdagen traditiegetrouw de start van het schooljaar en het nakende griepseizoen in. Met de dalende temperaturen neemt het risico op verkoudheden en virussen snel toe, en dat is hét moment om de handhygiëne binnen uw organisatie onder de loep te nemen.

Handen spelen een doorslaggevende rol bij de verspreiding van ziektemakers op de werkvloer. Wordt een medewerker ziek, dan gebeurt dat vaak via rechtstreeks contact of door het aanraken van besmette oppervlakken. Raakt iemand vervolgens ogen, neus of mond aan, dan dringen ziektekiemen het lichaam binnen. Zeker in drukbezochte kantoor- of bedrijfsomgevingen verspreiden virussen zich razendsnel wanneer doeltreffende hygiënemaatregelen ontbreken.

Ontdek hieronder welke soorten virussen de ronde doen, hoe ze zich verplaatsen via sanitaire ruimtes en met welke gerichte handhygiëne u het besmettingsrisico binnen uw bedrijf aanzienlijk verlaagt.

Veelvoorkomende virustypes

De virologie ontstond aan het eind van de negentiende eeuw, toen wetenschappers ontdekten dat bepaalde aandoeningen veroorzaakt worden door deeltjes die nog kleiner zijn dan bacteriën. Sindsdien is de kennis over de structuur en werking van virussen enorm gegroeid.

In de wetenschap en de media maakt men doorgaans een onderscheid tussen twee grote categorieën:

• Omhulde virussen: Deze virussen hebben een buitenste laag van lipiden (vetten). Die helpt hen om cellen binnen te dringen en het afweersysteem deels te omzeilen.

• Naakte (niet-omhulde) virussen: Deze types hebben geen vetlaag, maar uitsluitend een stevige eiwitmantel.

Dit onderscheid is cruciaal voor de juiste preventie. De vetlaag van omhulde virussen, zoals griep- en coronavirussen, lost namelijk gemakkelijk op bij contact met water en zeep. Naakte virussen hebben een stuggere wand, waardoor ze resistenter zijn en soms een specifiekere aanpak vereisen.

Hoe ziektekiemen zich verspreiden in sanitaire ruimtes

Zowel omhulde als naakte virussen verspreiden zich via aërosolen (microdruppeltjes in de lucht), direct fysiek contact en gecontamineerde contactoppervlakken.

Sanitaire voorzieningen worden dagelijks intensief gebruikt door medewerkers en bezoekers. Het zijn dan ook kritieke zones binnen uw gebouw. Naast een grondig schoonmaakrooster helpen slimme voorzieningen om kruisbesmetting doeltreffend te beperken.

In de lucht

Zwevende deeltjes kunnen worden ingeademd of neerslaan op oppervlakken. Een goed geventileerde sanitaire ruimte, bijvoorbeeld door regelmatige toevoer van verse buitenlucht of professionele luchtzuivering, helpt de concentratie van aërosolen te verlagen.

Op oppervlakken in het toilet

Tijdens een doorsnee toiletbezoek raakt een gebruiker heel wat contactpunten aan: de klink, het deurslot, de wc-bril, de papierdispenser, de hygiënebak en de spoelknop. Bovendien zorgt het doorspoelen met een open wc-deksel voor het zogeheten ‘aërosoleffect’, waarbij microdruppels in de ruimte worden verspreid.

Afgesloten dispensers voor toiletpapier beschermen de reserverol tegen rondzwevende deeltjes. Handenvrije damesverbandboxen met no-touch sensoren elimineren zelfs een volledig contactpunt.

Op meegebrachte voorwerpen

Even scrollen op de smartphone op het toilet is een wijdverspreide gewoonte. Toch brengen toestellen of documenten die op sanitaire oppervlakken worden gelegd een reëel risico op kruisbesmetting met zich mee. Sensibilisering rond het vermijden van smartphones in het sanitair is een eenvoudige en doeltreffende stap.

Op de deurkruk

Deurkrukken behoren tot de meest aangeraakte oppervlakken in elk gebouw. Naast regelmatige desinfectie bieden antibacteriële greepbeschermers of voetopeners een praktische manier om contactloos de ruimte te verlaten.

Handhygiëne als structurele barrière

Sanitaire ruimtes brengen besmettingsrisico's met zich mee, maar vormen tegelijk de uitgelezen plek om de keten van besmetting te doorbreken:

• Handen wassen: Wassen met water en zeep blijft een van de meest beproefde methodes om de overdracht van ziektekiemen in te perken.

• Handen drogen: Vochtige handen dragen aanzienlijk sneller bacteriën over dan droge handen (volgens onderzoek tot 1.000 keer meer*). Grondig drogen voor het verlaten van de ruimte is dus onmisbaar.

• Handontsmetting: Handalcohol of desinfectiegel biedt extra bescherming tegen herbesmetting na het verlaten van de sanitaire ruimte.

*Smith en Lokhorst (2009), geciteerd in Alharbi, S.A. et al. (2016) 'Assessment of the bacterial contamination of hand air dryer in washrooms', Saudi Journal of Biological Sciences, 23(2), p. 268–271

Praktisch materiaal voor uw organisatie

Het stimuleren van goede gewoonten begint bij duidelijke communicatie en kwalitatieve sanitaire oplossingen. Help uw team en bezoekers op weg met ons gratis educatief materiaal:

• Werkplek- en scholenposters: Herinner medewerkers, jongeren en kinderen op een visuele manier aan een correcte handwasroutine met onze kant-en-klare A4-posters. Download de posters hier.

• Back-to-school pakket: Maak handhygiëne begrijpelijk voor kinderen en jongeren met handige stappenplannen. Download het scholenpakket hier.

Zorg voor een hygiënische werkomgeving

Een doordacht handhygiënebeleid is uw eerste verdedigingslinie tegen het uitvallen van personeel door vermijdbare infecties. Ontdek hoe de professionele hygiëneservices van Initial uw organisatie kunnen ontzorgen: bekijk hier onze sanitaire oplossingen.